Sử dụng lao động nước ngoài tại Việt Nam năm 2026: quy trình từ tuyển dụng đến thẻ tạm trú
Tuyển một chuyên gia nước ngoài không dừng ở việc ký hợp đồng. Người đó cần nhập cảnh đúng diện, có giấy phép lao động hoặc xác nhận không thuộc diện cấp phép, rồi có tư cách cư trú ổn định bằng thẻ tạm trú, và mỗi loại giấy tờ lại có hạn riêng. Bài này đi qua toàn bộ quy trình năm 2026 theo thứ tự mà phòng nhân sự phải làm, với liên kết sang bài chi tiết cho từng bước. Visa24h.vn thuộc MONTRAVEL VIET NAM.,JSC, có 10 năm kinh nghiệm làm giấy phép lao động và thẻ tạm trú, có giấy phép kinh doanh lữ hành quốc tế và chỉ phục vụ doanh nghiệp.
Tổng quan quy trình
Trình tự chung của doanh nghiệp là: giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài, làm giấy phép lao động (hoặc xác nhận không thuộc diện cấp phép), sau đó mới làm thủ tục thẻ tạm trú. Trong thực tế quy trình có hai nhánh chạy song song: nhánh nhập cảnh (công văn nhập cảnh và visa) và nhánh lao động (giấy phép lao động hoặc xác nhận miễn).
- Xác định vị trí, điều kiện của người lao động và nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài.
- Công văn nhập cảnh và visa phù hợp.
- Giấy phép lao động hoặc xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động.
- Thẻ tạm trú.
- Gia hạn, cấp lại và theo dõi hạn của mọi giấy tờ.
Hai khái niệm hay bị nhầm là visa lao động và giấy phép lao động. Visa lao động do cơ quan xuất nhập cảnh cấp, chỉ là cơ sở để nhập cảnh và cư trú, không phải giấy phép để làm việc. Giấy phép lao động do cơ quan quản lý lao động cấp, xác nhận quyền làm việc. Hai loại không thay thế nhau, xem thêm bài phân biệt visa lao động và giấy phép lao động.
Bước 1: Xác định vị trí và điều kiện
Trước khi làm bất kỳ giấy tờ nào, doanh nghiệp cần xác định người nước ngoài làm việc ở vai trò nào: chuyên gia, lao động kỹ thuật, giám đốc điều hành hay nhà quản lý. Vai trò quyết định tiêu chuẩn về trình độ, kinh nghiệm và bộ hồ sơ phải chứng minh. Một số ngành đặc thù như y tế, giáo dục còn yêu cầu chứng chỉ hành nghề được hợp pháp hóa lãnh sự.
- Doanh nghiệp cần giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài theo quy định hiện hành trước khi nộp hồ sơ giấy phép lao động. Bỏ qua bước này, hồ sơ giấy phép lao động có thể bị từ chối.
- Chức danh ghi trong hồ sơ phải khớp với kinh nghiệm được xác nhận. Ví dụ xin vị trí giám đốc tài chính nhưng xác nhận kinh nghiệm ghi chuyên viên kế toán thì dễ bị từ chối.
- Khi đổi vị trí, đổi doanh nghiệp hoặc địa điểm làm việc, cần xác định thuộc diện cấp lại hay cấp mới, không dùng nguyên giấy phép cũ.
Tài liệu tham khảo: điều kiện cấp work permit, quy định lao động nước ngoài tại Việt Nam và giấy phép lao động cho người nước ngoài.
Bước 2: Công văn nhập cảnh và visa
Công văn nhập cảnh (approval letter) là văn bản chấp thuận của Cục Quản lý xuất nhập cảnh cho phép người nước ngoài nhập cảnh. Dựa trên công văn này, người nước ngoài được dán visa tại đại sứ quán, lãnh sự quán Việt Nam ở nước ngoài hoặc tại sân bay quốc tế theo hình thức visa on arrival. Công văn không phải là visa, thông tin trên công văn phải khớp hoàn toàn với hộ chiếu.
Doanh nghiệp bảo lãnh cần chọn đúng ký hiệu visa. Các diện phổ biến là visa DN (làm việc, công tác với doanh nghiệp), visa LĐ (lao động) và visa ĐT (nhà đầu tư). Chọn sai ký hiệu có thể khiến sau này không chuyển được sang giấy phép lao động hoặc thẻ tạm trú. Visa nhóm DN chỉ là điều kiện nhập cảnh, không thay thế giấy phép lao động; người nhập cảnh bằng visa DN để khảo sát ban đầu không được thực hiện công việc thuộc hợp đồng lao động.
- Visa lao động gắn với giấy phép lao động hoặc giấy xác nhận không thuộc diện cấp phép, nên phần giấy tờ lao động thường phải hoàn tất trước khi làm visa lao động và thẻ tạm trú.
Bài chi tiết: hướng dẫn xin công văn nhập cảnh, công văn nhập cảnh Việt Nam, visa nhập cảnh Việt Nam, visa DN1, visa DN2, visa lao động LĐ1, LĐ2 và thủ tục nhập cảnh cho chuyên gia nước ngoài. Với khách chỉ cần thị thực điện tử, xem dịch vụ làm evisa Việt Nam.
Bước 3: Giấy phép lao động hoặc xác nhận không thuộc diện cấp phép
Đây là bước pháp lý trung tâm. Người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc một trong hai nhánh.
Nhánh 1: cần giấy phép lao động
Hồ sơ nộp lên cơ quan có thẩm quyền ở địa phương nơi người lao động dự kiến làm việc, gồm hai phần. Phía doanh nghiệp: văn bản giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài, giấy phép kinh doanh, hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ. Phía người lao động: hộ chiếu, ảnh, giấy khám sức khỏe, lý lịch tư pháp có hợp pháp hóa lãnh sự, văn bằng, chứng chỉ và xác nhận kinh nghiệm. Giấy tờ tiếng nước ngoài phải dịch công chứng sang tiếng Việt. Hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật thường là khâu tốn thời gian nhất, nên chuẩn bị song song ngay từ đầu.
Nhánh 2: thuộc diện miễn
Một số nhóm được miễn giấy phép lao động, chẳng hạn chủ sở hữu hoặc thành viên góp vốn, người làm việc theo điều ước quốc tế hoặc chuyên gia làm việc ngắn hạn. Điều kiện cụ thể của từng nhóm cần được rà soát theo từng hồ sơ. Miễn giấy phép không có nghĩa là không cần thủ tục: doanh nghiệp vẫn phải làm xác nhận miễn với cơ quan có thẩm quyền trước khi người lao động bắt đầu làm việc. Để người nước ngoài làm việc mà không có giấy phép hoặc xác nhận hợp lệ có thể bị xử phạt hành chính.
Bài chi tiết: dịch vụ làm work permit, hồ sơ work permit, miễn work permit và hồ sơ miễn work permit.
Bước 4: Thẻ tạm trú
Thẻ tạm trú diện lao động (ký hiệu LĐ) thay cho visa, cho phép xuất nhập cảnh nhiều lần trong thời gian thẻ còn hiệu lực. Điều kiện tiên quyết là có giấy phép lao động còn hiệu lực hoặc giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động; thời hạn thẻ thường gắn với thời hạn giấy phép. Hồ sơ gồm tờ khai đề nghị cấp thẻ, hộ chiếu, ảnh, bản sao giấy phép lao động hoặc văn bản xác nhận miễn, hợp đồng lao động hoặc quyết định bổ nhiệm và văn bản bảo lãnh của doanh nghiệp.
Thẻ tạm trú xác nhận tư cách cư trú, không thay thế giấy phép lao động. Người đang giữ visa du lịch thường không chuyển thẳng sang thẻ tạm trú được; cần kiểm tra việc chuyển đổi mục đích hoặc nhập cảnh lại theo diện phù hợp. Tài liệu tham khảo: dịch vụ làm thẻ tạm trú (TRC), thẻ tạm trú lao động, điều kiện làm thẻ tạm trú và hồ sơ thẻ tạm trú.
Bước 5: Gia hạn và theo dõi hạn
Thẻ tạm trú không tự động gia hạn, doanh nghiệp hoặc người bảo lãnh phải chủ động nộp hồ sơ. Các giấy tờ lại phụ thuộc nhau: giấy phép lao động hết hạn mà chưa gia hạn thì hồ sơ thẻ tạm trú sẽ bị trả; đổi hộ chiếu thì phải cấp lại thẻ gắn với hộ chiếu mới; để giấy tờ quá hạn có thể kéo theo xử phạt và phải làm lại từ đầu. Các bài hướng dẫn trên Visa24h.vn đều khuyên nộp sớm trước ngày hết hạn, thời điểm cụ thể xem trong bài gia hạn của từng loại giấy tờ.
- Gia hạn work permit và cấp lại work permit
- Gia hạn thẻ tạm trú và cấp lại thẻ tạm trú
- Gia hạn visa DN1, gia hạn visa DN2, gia hạn visa Việt Nam
- Quản lý visa doanh nghiệp: lập danh sách theo dõi hạn cho toàn bộ lao động nước ngoài
Doanh nghiệp có nhiều lao động nước ngoài có thể tham khảo gói hợp đồng năm, nơi một đầu mối phụ trách cả nhập cảnh, giấy phép lao động, thẻ tạm trú và nhắc hạn.
Những trường hợp thường gặp
- Chuyên gia vào ngắn hạn để khảo sát hoặc đàm phán: thường dùng visa nhóm DN và không được thực hiện công việc thuộc hợp đồng lao động. Nếu thuộc diện miễn vẫn cần xác nhận miễn trước khi bắt đầu.
- Chủ sở hữu, nhà đầu tư: xem visa đầu tư Việt Nam và thẻ tạm trú đầu tư.
- Thân nhân đi cùng: xem thẻ tạm trú thân nhân và visa thăm thân cho người nước ngoài.
- Đổi mục đích nhập cảnh khi đang ở Việt Nam: xem chuyển đổi mục đích visa.
- Nhà máy, khu công nghiệp, công ty FDI: xem visa cho nhà máy, visa cho khu công nghiệp, visa cho doanh nghiệp FDI và visa cho chuyên gia nước ngoài.
Sai sót thường gặp
- Bỏ qua bước giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài: hồ sơ giấy phép lao động có thể bị từ chối.
- Nhầm visa với giấy phép lao động: chỉ có visa mà chưa có giấy phép vẫn bị xem là làm việc trái phép.
- Chọn sai ký hiệu visa: ví dụ chọn DN thay vì LĐ, về sau khó chuyển sang giấy phép lao động và thẻ tạm trú.
- Chức danh và kinh nghiệm không khớp: xác nhận kinh nghiệm ghi vị trí khác với vị trí xin cấp phép.
- Giấy tờ nước ngoài chưa hợp pháp hóa lãnh sự hoặc dịch công chứng: bản scan hoặc bản chưa hợp lệ thường bị trả hồ sơ; lý lịch tư pháp cần còn giá trị khi nộp.
- Tưởng miễn giấy phép là không cần thủ tục: vẫn phải làm xác nhận miễn trước ngày bắt đầu làm việc.
- Dùng giấy phép cũ cho vị trí mới: đổi vị trí, đổi doanh nghiệp hoặc địa điểm làm việc cần xác định đúng diện cấp lại hay cấp mới.
- Không theo dõi hạn tập trung: giấy phép, visa và thẻ tạm trú hết hạn vào những thời điểm khác nhau, HR dễ bỏ sót nếu không có danh sách chung.
Yêu cầu báo giá
Nếu doanh nghiệp đang chuẩn bị tuyển hoặc đón chuyên gia nước ngoài, hoặc cần rà soát hạn giấy tờ của đội ngũ hiện có, yêu cầu báo giá ngay trên trang này hoặc điền mẫu báo giá doanh nghiệp. Phí dịch vụ được báo theo từng hồ sơ và từng doanh nghiệp. Nếu công ty cũng cử nhân viên Việt Nam đi nước ngoài, xem thêm visa công tác cho nhân viên doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
Thứ tự làm giấy tờ cho lao động nước ngoài là gì?
Doanh nghiệp giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài, làm giấy phép lao động hoặc xác nhận không thuộc diện cấp phép, rồi làm thẻ tạm trú. Công văn nhập cảnh và visa có thể chuẩn bị song song với nhánh lao động.
Visa lao động có thay thế giấy phép lao động không?
Không. Visa lao động chỉ là cơ sở nhập cảnh và cư trú, còn giấy phép lao động xác nhận quyền làm việc.
Người thuộc diện miễn giấy phép lao động có cần làm thủ tục không?
Có. Doanh nghiệp vẫn phải làm xác nhận miễn với cơ quan có thẩm quyền trước khi người lao động bắt đầu làm việc.
Giấy phép lao động hết hạn nhưng chưa gia hạn thì ảnh hưởng gì đến thẻ tạm trú?
Hồ sơ thẻ tạm trú sẽ bị trả lại vì thẻ tạm trú diện lao động dựa trên giấy phép lao động còn hiệu lực hoặc giấy xác nhận không thuộc diện cấp phép.
Nên nộp hồ sơ gia hạn sớm đến mức nào?
Nên nộp sớm trước ngày hết hạn để còn thời gian bổ sung hồ sơ. Khoảng thời gian khuyến nghị khác nhau theo từng loại giấy tờ, xem trong bài gia hạn tương ứng hoặc liên hệ để được tư vấn.
Thông tin được cập nhật theo quy định pháp lý mới nhất.
Cập nhật ngày 15/11/2026 theo quy định pháp lý mới nhất.